Ρίγανη, ένα βότανο με πολλαπλά οφέλη για την υγεία μας
Η ρίγανη είναι ένα βότανο γνωστό σε όλους, χρησιμοποιείται στη Μεσογειακή Διατροφή, νοστιμίζει τα φαγητά μας, αποτελεί μαγειρικό και φαρμακευτικό βότανο και ανήκει στην οικογένεια των λαμιωδών αγγειόσπερμων δικότυλων φυτών (Lamiaceae). Χρησιμοποιείται στην ιατρική και το μαγείρεμα για χιλιάδες χρόνια. Προσθέτει στα φαγητά μας γεύση και άρωμα, ενώ ταυτόχρονα έχει και πολλαπλά οφέλη και για την υγεία μας.
Η ονομασία της προέρχεται από τις λέξεις «όρος» και «γάνος», που σημαίνει χαρά/λαμπρότητα, ένα φυτό δηλαδή, που έδινε ομορφιά και χαρά στο βουνό. Το φυτό της ρίγανης έχει ύψος 20-80 εκ. και φύλλα αντίθετα μήκους 1-4 εκ. Τα άνθη της έχουν χρώμα άσπρο-μοβ και ανθίζει από Ιούνιο κυρίως μέχρι Αύγουστο αναλόγως της περιοχής.
Οι χημικές ουσίες που δίνουν στην ρίγανη την μοναδική και ευχάριστη μυρωδιά της είναι η θυμόλη, το πινένιο, το λιμονένιο, η καρβακρόλη, το οκιμένιο και το καρυοφυλλένιο. Σε αυτές τις ουσίες οφείλονται πολλά από τα οφέλη που προσφέρει στην υγεία μας. Η ρίγανη έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση, αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες.
Ας δούμε όμως ποια είναι τα οφέλη της ρίγανης για την υγεία μας:
Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τη ρίγανη στη βοτανοθεραπεία, πιο συγκεκριμένα ο Ιπποκράτης την χρησιμοποιούσε ως αντισηπτικό.
Τα πιθανά φαρμακευτικά οφέλη της περιλαμβάνουν τη θεραπεία διαταραχών της αναπνευστικής οδού, του γαστρεντερικού, των πόνων της περιόδου και των διαταραχών της ουροφόρου οδού. Με τοπική εφαρμογή μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ορισμένων δερματικών παθήσεων, όπως η ακμή, η ψωρίαση και η πιτυρίδα.
Αντιβακτηριακές ιδιότητες: Το έλαιο ρίγανης περιέχει μια ουσία, την καρβακρόλη(carvacrol), η οποία εμφανίζει αντιμικροβιακές ιδιότητες. Αυτές οι ιδιότητες έχουν επιβεβαιωθεί σε πολλές μελέτες και δείχνουν ότι το αιθέριο έλαιο Origanum vulgare είναι αποτελεσματικό έναντι 41 στελεχών του παθογόνου βακτηρίου που προκαλεί λιστέρια μέσω της διατροφής(Listeria monocytogenes). Επίσης το αιθέριο έλαιο της Ιμαλαϊκής ρίγανης έχει ισχυρές αντιβακτηριακές ιδιότητες, που μπορεί να προστατεύσουν από το πολύ επικίνδυνο βακτήριο του σταφυλόκοκκου(MRSA) που είναι σύνηθες αίτιο στις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις.
Αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες: Ένα δραστικό συστατικό της ρίγανης, η β-καρυοφυλλίνη(E-BCP), μπορεί να βοηθήσει στην θεραπεία διαταραχών, όπως η οστεοπόρωση και η αθηροσκλήρωση.
Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης, των ειδών Origanum vulgare, ή Thymus capitatus, μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση:
Μυκήτων ποδιών ή νυχιών: Βάζουμε μερικές σταγόνες αιθέριου ελαίου ρίγανης στο νερό και μουλιάζουμε τα πόδια σε αυτό, ή εφαρμόζουμε αραιωμένο έλαιο τοπικά.
Κρυολογήματα και ρινικές λοιμώξεις: Χρησιμοποιούμε μερικές σταγόνες σε ατμόλουτρο και εισπνέουμε.
Κάθε αιθέριο έλαιο πρέπει να το αραιώνουμε πριν το χρησιμοποιήσουμε, είτε με άλλο λάδι, όπως ελαιόλαδο, είτε με νερό, όπως για ένα ατμόλουτρο. Χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα της ρίγανης ως θεραπευτικό μέσο.
Θρεπτική σύσταση ρίγανης
Ένα κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένης ρίγανης περιέχει:
- Ενέργεια: 5kcal
- Ίνες: 0,8g
- Ασβέστιο: 29mg
- Σίδηρος: 0,66mg
- Μαγνήσιο: 5g
- Μαγγάνιο: 0,09mg
- Κάλιο: 23mg
- Βιταμίνη Ε: 0,33mg
- Βιταμίνη Κ: 11,2mcg
Η βιταμίνη Κ είναι σημαντική για την ανάπτυξη των οστών μας, βοηθά στη διατήρηση της οστικής μας πυκνότητας και συμβάλλει στην παραγωγή πρωτεϊνών πήξης του αίματος. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για τον σχηματισμό των οστών και των δοντιών μας.
Η ρίγανη είναι επίσης μια πλούσια πηγή διαιτητικών αντιοξειδωτικών, τα οποία βοηθούν στην προστασία των κυττάρων μας από τις επιπτώσεις των ελεύθερων ριζών και στη βελτίωση της ικανότητας του σώματος μας να καταπολεμά τις λοιμώξεις.
Τη ρίγανη μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε με μέτρο στη μαγειρική. Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε το αιθέριο έλαιο της αλλά και να καταναλώσουμε διάφορα αφεψήματα συνδυαστικά με άλλα βότανα. Τέλος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διάφορα σιρόπια για το βήχα ή και για καλλυντική χρήση.
Ο ακριβής μηχανισμός που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των παραπάνω ασθενειών δεν έχει μελετηθεί και διευκρινιστεί πλήρως και για αυτόν τον λόγο συστήνεται η μέτρια κατανάλωσή της.